SỐNG KHIÊM NHƯỜNG THEO TIN MỪNG

 

SỐNG KHIÊM NHƯỜNG THEO TIN MỪNG

Hannah Steiner

 

WTGPSG (29/3/2025) - "Ngươi là bụi đất, và ngươi sẽ trở về bụi đất" (St 3,19). Câu Kinh Thánh này, quen thuộc trong Thứ Tư Lễ Tro, là lời Thiên Chúa phán với Ađam sau khi ông phạm tội và bị trục xuất khỏi Vườn Địa Đàng. Sau này, ông Ápraham cũng dùng hình ảnh tương tự khi cầu xin Thiên Chúa tha thứ cho thành Xơđôm: "Dù chỉ là bụi đất, con vẫn dám thưa cùng Chúa" (St 18,27).

Ngay từ khởi nguyên, con người được tạo dựng từ bụi đất, như lời Sách Sáng Thế: "Đức Chúa là Thiên Chúa lấy bụi từ đất nặn ra con người..." (St 2,7). Từ "human" (con người) và "humility" (khiêm nhường) đều bắt nguồn từ tiếng Latinh humus - có nghĩa là "đất" hay "bụi đất." Thánh Isidore gọi người khiêm nhường là humo acclinis - nghĩa đen là "cúi xuống đất."

Khiêm nhường đích thực

Nhận ra sự nhỏ bé và tội lỗi của mình là bước khởi đầu để mở lòng đón nhận Thiên Chúa. Tuần đầu tiên trong Linh Thao của Thánh I-nhã được dành để suy niệm về tội lỗi cá nhân và của nhân loại, nhưng không dừng lại ở đó. Ba tuần còn lại dẫn ta đến với chính Chúa Kitô: sứ mệnh, cuộc khổ nạn và sự phục sinh của Người. Ý thức thân phận bụi đất của mình không phải là mục tiêu sau cùng, mà là cánh cửa mở ra vinh quang của Đức Kitô.

Chúa Giêsu cũng kể dụ ngôn về hai người lên đền thờ cầu nguyện (Lc 18,9-14). Một người là người Pharisêu, tự tin vào sự công chính của mình, khoe khoang trước Chúa về những việc lành mình làm. Người còn lại là một người thu thuế, chỉ dám đứng xa, đấm ngực và thưa: "Lạy Thiên Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi." Chúa Giêsu kết luận: "Người này, chứ không phải người kia, mới được nên công chính." Qua dụ ngôn này, Chúa dạy rằng khiêm nhường đích thực không phải là tự tôn hay tự ti, mà là nhận ra sự thật về mình trước mặt Thiên Chúa.

Khiêm nhường giả tạo

Khiêm nhường không phải là tự ti hay thiếu tự tin. Một người từ chối lời khen hoặc lo sợ bị đánh giá cao hay thấp thực chất vẫn đang tập trung vào "cái tôi" thay vì tha nhân. Cũng vậy, giấu tài năng vì sợ khoe khoang không phải là khiêm nhường thật sự. Khiêm nhường không phải là hạ thấp mình, mà là không lấy mình làm trọng tâm. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã nói: "Khiêm nhường không có nghĩa là nghĩ mình thấp kém, mà là không nghĩ về mình quá nhiều."

Sự tự tin và khiêm nhường có thể đi đôi với nhau

Có một câu nói súc tích: "Khiêm nhường không phải là tự hạ thấp mình, mà là bớt nghĩ về bản thân."

C.S. Lewis, nhà văn và nhà thần học Kitô giáo người Anh, nổi tiếng với loạt sách Biên niên sử Narnia và các tác phẩm thần học như Mere Christianity, đã diễn giải điều này trong Mere Christianity:

"Người thực sự khiêm nhường không phải là kẻ khép nép, tự hạ thấp mình. Có lẽ, tất cả những gì bạn nhận thấy nơi anh ta chỉ là một người vui vẻ, thông minh, thực sự quan tâm đến những gì bạn nói. Nếu bạn không thích anh ta, có thể đó là vì bạn ganh tị với một người có vẻ như tận hưởng cuộc sống một cách tự nhiên. Anh ta sẽ không nghĩ về sự khiêm nhường - thực ra, anh ta sẽ không nghĩ về chính mình chút nào."

Người khiêm nhường thực sự không quá bận tâm đến bản thân, và chính điều đó giúp họ trở nên tự tin và cởi mở hơn.

Sống tinh thần quảng đại

Khiêm nhường không có nghĩa là tránh xa những điều cao cả. Thánh Tôma Aquinô giải thích rằng sự cao thượng (magnanimity - khát vọng hướng đến điều cao cả) "không đối lập với khiêm nhường... miễn là mọi thứ được thực hiện theo lý trí đúng đắn". Người khiêm nhường thực sự không tự tin vào sức riêng nhưng dám theo đuổi những điều lớn lao với sự trợ giúp của Thiên Chúa.

Chính Chúa Giêsu đã nói: "Không ai thắp đèn rồi lấy hũ che đi, nhưng đặt nó trên đế, để những ai vào thì nhìn thấy ánh sáng" (Lc 11,33). Chúng ta được mời gọi tỏa sáng, nhưng luôn nhớ rằng ánh sáng đó không phải của riêng ta, mà đến từ Thiên Chúa.

Thánh Tôma Aquinô khẳng định:

"Khiêm nhường phát sinh từ lòng tôn kính Thiên Chúa, không dựa vào sức riêng mà mưu cầu những điều cao cả, nhưng khao khát những điều cao cả nhờ sự trợ giúp của Thiên Chúa... Khiêm nhường chủ yếu liên quan đến sự quy phục của con người đối với Thiên Chúa, và vì Người, ta khiêm nhường phục vụ tha nhân."

Mùa Chay - thời gian để trưởng thành trong khiêm nhường

Mùa Chay là thời điểm để lớn lên trong nhân đức khiêm nhường. Điều này bắt đầu bằng việc ý thức rằng chúng ta thực sự chỉ là bụi đất và một ngày nào đó sẽ trở về bụi đất.

Chay tịnh, kiêng mạng xã hội hay từ bỏ thú vui là phương tiện để tập khiêm nhường, nhưng không phải là mục đích sau cùng. Mùa Chay là thời gian để hướng ra khỏi chính mình: dành nhiều thời gian hơn cho cầu nguyện, làm việc bác ái, phân định ơn gọi, hay đơn giản là giúp đỡ những việc nhỏ nhặt trong gia đình.

Hãy trưởng thành trong sự tự tin và quảng đại, với một tấm lòng khiêm nhường trước Thiên Chúa. Hãy hướng suy nghĩ của bạn đến tha nhân. Hãy sử dụng những ân huệ của mình để tôn vinh Thiên Chúa. Vì giống như người leo núi, ta sẽ nhận ra rằng: Cảnh hoàng hôn rực rỡ và những dãy núi hùng vĩ luôn đẹp hơn nhiều so với vũng bùn dưới chân.

Xuân Đại (TGPSG) lược dịch từ Oursundayvisitor.com

Nguồn: tgpsaigon.net

LÁ THƯ MÙA CHAY (4): SAI MỘT LY ĐI MỘT DẶM

 

LÁ THƯ MÙA CHAY (4): SAI MỘT LY ĐI MỘT DẶM

Lm. Giuse Phạm Đình Ngọc, SJ

 

Em thân mến,

Hy vọng qua 3 tuần Mùa Chay, giờ em đã gặt hái được chút kinh nghiệm thiêng liêng. Càng tiến tới trên đường nhân đức, Kẻ thù càng bày ra những chiêu trò tinh vi hơn. Các thánh cũng có những kinh nghiệm này. Chẳng hạn thánh I-nhã, Đấng Sáng Lập Dòng Tên, cũng chỉ ra nhiều chiêu thức của Ma quỷ trong cuốn sách Linh thao. Bước qua mỗi giai đoạn, Ma quỷ lại có những chiêu thức phức tạp hơn. Do đó, anh muốn viết thư này để chia sẻ với em về một cạm bẫy tinh vi mà rất nhiều người trong chúng ta có thể rơi vào mà không nhận ra. Đó không phải là những cú ngã đau, những tội lỗi nghiêm trọng rõ ràng, mà là những bước trượt nhỏ. Những lựa chọn nhỏ bé, dường như vô hại, nhưng từng chút một, chúng khiến chúng ta rời xa Chúa.

Kẻ cám dỗ không cần phải đẩy chúng ta phạm vào những lỗi lầm lớn ngay từ đầu. Đôi khi chúng thường làm điều này đối với những người bắt đầu theo Chúa. Càng về sau, Kẻ thù chỉ cần làm cho chúng ta trở nên thoải mái với sự hời hợt, thờ ơ, và tự mãn. Em có thể không nhận ra mình đã thay đổi, bởi vì những thay đổi ấy diễn ra rất chậm, như một chiếc thuyền trôi dạt trên mặt nước, dần xa bờ mà không ai nhận ra.

1. Thói quen nhỏ – Nguy cơ lớn

Em có bao giờ nghĩ rằng mình chỉ cần “thỉnh thoảng” cầu nguyện là đủ không? Hoặc em cho rằng việc đi lễ mỗi tuần, làm các việc đạo đức, hay đọc Kinh thánh không thực sự quan trọng bằng “suy nghĩ tích cực” hoặc “sống tử tế”? Đây chính là một trong những chiêu trò phổ biến nhất của kẻ cám dỗ. Nó muốn em nghĩ rằng những bổn phận nhỏ nhặt trong đời sống thiêng liêng có thể bị gạt sang một bên, rằng chúng không thực sự cần thiết.

Nhưng sự thật là: sự trung thành trong những điều nhỏ nhặt chính là nền tảng cho đời sống đức tin. Đây lại là thách đố lớn. Nếu em từ bỏ việc cầu nguyện mỗi ngày, việc suy ngẫm Lời Chúa, hoặc tham gia Thánh lễ, em đang dần mất đi mối liên kết với Chúa, dù ban đầu em không nhận ra điều đó. Kẻ cám dỗ sẽ làm cho em cảm thấy ổn, rằng “chỉ một lần bỏ qua cũng chẳng sao cả.” Nhưng rồi, một lần trở thành hai lần, ba lần, và cuối cùng, em quên mất tại sao những điều ấy lại quan trọng.

Ở đây, Kẻ thù dùng chiêu “mưa dầm thấm lâu”.

2. Chiến lược hiệu quả của Kẻ thù

Một điều nguy hiểm khác mà Kẻ cám dỗ thường sử dụng, đó là sự tự mãn. Nó muốn em nghĩ rằng mình “đã đủ tốt,” rằng không cần phải thay đổi hay cố gắng thêm nữa. Em có thể nghĩ rằng:

- “Mình không phạm tội lớn nào, vậy là ổn rồi.”

- “Mình đi nhà thờ mỗi tuần, thế là đủ.”

Trong trường hợp này, Chúa Giêsu rất tinh ý đến chiến thuật này của Kẻ thù, để dạy chúng ta rằng: “Vậy anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48). Điều này có nghĩa là, đời sống Kitô hữu không phải là một hành trình dừng lại, mà là một hành trình không ngừng tiến bước. Sự tự mãn là một cái bẫy nguy hiểm, bởi vì nó làm cho em dừng lại và không còn khao khát đến gần Chúa hơn.

3. Lấp đầy sự trống rỗng sai cách

Trống rỗng hoặc khô khan là cảm giác người cầu nguyện thường hay gặp phải. Em cũng từng gặp tình cảnh này. Hãy thận trọng, vì Kẻ cám dỗ rất khéo léo trong việc đánh lạc hướng em khỏi những câu hỏi quan trọng. Khi em cảm thấy trống rỗng, buồn chán, hoặc không hài lòng, nó sẽ khiến em tìm đến những thú vui vô bổ để lấp đầy khoảng trống đó. Đó có thể là việc dành hàng giờ trên mạng xã hội, đắm mình trong những cuộc trò chuyện nhạt nhẽo, hoặc theo đuổi những hoạt động chỉ mang lại sự giải trí tạm thời mà không có giá trị lâu dài. Dễ dãi luôn thu hút những người yếu đuối, mất ý chí. Vậy nên, có lần thánh I-nhã khuyên: nếu trong tình trạng khô khan (sầu khổ thiêng liêng), hãy quyết tâm trung thành với việc mình đang làm, thậm chí còn thêm việc hãm mình, cầu nguyện thêm giờ, v.v.

Thực ra, những việc trong ngày không phải là xấu, nhưng khi chúng chiếm hết thời gian và tâm trí của em, chúng sẽ ngăn em nhìn thấy những gì thực sự quan trọng. Em sẽ không còn thời gian để suy ngẫm về mối liên hệ của mình với Chúa, và dần dần, em sẽ cảm thấy xa cách Ngài.

4. Làm sao để tránh cạm bẫy này?

Em đừng lo lắng nhé. Thiên Chúa luôn có cách giúp em chiến đấu với Kẻ thù. Điều quan trọng nhất là em phải luôn tỉnh thức và trung thành trong những điều nhỏ nhặt. Mẹ thánh Têrêsa Calcutta từng nói: “Hãy làm những điều nhỏ bé với tình yêu lớn lao.”

Điều này có nghĩa là, ngay cả khi em cảm thấy những việc làm của mình nhỏ bé và không quan trọng, hãy nhớ rằng chúng có ý nghĩa lớn trong mắt Chúa. Hãy trung thành cầu nguyện mỗi ngày, dù chỉ vài phút ngắn ngủi. Hãy đọc một đoạn Kinh thánh, dù chỉ là một câu. Hãy tham dự Thánh lễ, ngay cả khi em cảm thấy không có động lực. Những hành động nhỏ này sẽ giúp em giữ vững đức tin và không để mình trôi dạt khỏi Chúa.

Cách thứ hai là em hãy sống trong hiện tại. Là người trẻ, chúng ta thường hướng về tương lai. Điều này cần thiết, nhưng cũng rất cần sống giây phút hiện tại. Kẻ cám dỗ rất thích kéo em ra khỏi hiện tại và làm em sống trong tương lai. Hơn nữa, Kẻ thù thường gieo vào em những kế hoạch mơ hồ không chắc chắn và lo âu. Nó muốn em lo lắng về những điều chưa xảy ra. Nó cũng muốn em đặt tất cả hy vọng vào một mục tiêu xa vời, để em quên mất rằng Chúa đang hiện diện với em ngay lúc này.

Chúa Giêsu đã dạy: “Đừng lo lắng về ngày mai, vì ngày mai cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy” (Mt 6,34). Hãy sống trong hiện tại, bởi vì đó là nơi em gặp Chúa và nhận được ân sủng của Ngài. Hãy để Ngài dẫn dắt em từng ngày, từng bước, thay vì để nỗi lo sợ hoặc tham vọng kéo em ra khỏi sự hiện diện của Ngài.

Nếu hiện tại em cảm thấy mình đã xa cách Chúa, đừng hoảng sợ. Hãy nhớ rằng Chúa luôn sẵn sàng chờ đợi em trở lại. Hãy quay về với Ngài qua Bí tích Hòa giải, qua cầu nguyện, và qua những hành động yêu thương đối với người khác. Chúa Giêsu không bao giờ bỏ rơi em, ngay cả khi em trượt ngã.

Lời kết

Cuộc chiến thiêng liêng không phải là một cuộc chiến dễ dàng, nhưng em không bao giờ phải chiến đấu một mình. Chúa luôn ở bên em, và Ngài yêu em hơn bất cứ điều gì. Anh hy vọng rằng những lời chia sẻ này sẽ giúp em nhận ra những cạm bẫy tinh vi trong đời sống đức tin và tìm được sức mạnh để vượt qua chúng.

Hãy luôn nhớ rằng, mỗi ngày là một cơ hội mới để em đến gần Chúa hơn. Hãy tận dụng từng khoảnh khắc, từng cơ hội nhỏ, để sống theo ý Ngài. Anh luôn cầu nguyện cho em, để em vững vàng trong hành trình này.

Anh sẽ chia sẻ sâu hơn trong lá thư tới nhé.

Thân thương trong Đức Kitô,

Lm. Giuse Phạm Đình Ngọc SJ

NHỮNG VIÊN ĐÁ OAN NGHIỆT - CN 5 MC C

 NHỮNG VIÊN ĐÁ OAN NGHIỆT

SUY NIỆM CHÚA NHẬT V MÙA CHAY – NĂM C

Ga 8, 1-11

Khởi đi từ câu chuyện “Người phụ nữ ngoại tình” trong Tin Mừng Thánh Gioan mà trong ngôn ngữ của nhiều nước, trong đó có Việt Nam chúng ta, có lối nói “ném gạch đá” để chỉ những lời phê bình chỉ trích của công chúng nhắm tới một cá nhân hay một tập thể. Thông thường, những “gạch đá” này không mang tính chất xây dựng, mà là những kết án, đôi khi vội vàng và thiển cận. Không thiếu những viên gạch đá đã làm tổn hại thanh danh của nhiều người, thậm chí gây áp lực lớn cho đương sự, đến nỗi có người bị dồn đến bước đường cùng, tự tìm đến cái chết để thoát khỏi những thị phi. Những “gạch đá” trong cuộc sống thường ngày thật oan nghiệt biết bao!

Thánh Gioan là tác giả duy nhất ghi lại câu chuyện người phụ nữ ngoại tình. Câu chuyện này được trình bày như một vụ án. Người bị cáo là một phụ nữ phạm tội ngoại tình bị bắt quả tang (nhưng không có tòng phạm bị tố cáo), người tố cáo là các kinh sư và biệt phái, thẩm phán là Chúa Giêsu. Vụ án được trình bày như một vở kịch, nhân vật trung tâm là Chúa Giêsu. Trong vụ này, các kinh sư và biệt phái muốn gài bẫy thử Chúa. Bởi lẽ nếu Chúa nói đừng ném đá, họ sẽ kết án Chúa bãi bỏ Lề Luật Môisen (x.Lv 20,10; Dnl 22,23-24); nếu Chúa đồng ý cho họ ném đá, Chúa sẽ mâu thuẫn với lời Người rao giảng về lòng bác ái bao dung. Những kẻ gài bẫy Chúa tỏ ra hỉ hả vì chắc chắc Người không thể thoát khỏi mưu mô của họ.

Chúa Giêsu đã ứng xử rất khôn ngoan, không mắc bẫy và không rơi vào hai tình huống trên. Người không phủ nhận Luật Môisen, cũng không làm trái với lời giáo huấn của Người. Với câu trả lời: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi“, Chúa đã lưu ý những người đang tố cáo hãy nhìn lại mình. Không ai dám cầm đá ném người phụ nữ, vì chẳng ai dám nhận mình là người sạch tội. Và, kết quả là, những người tố cáo dần dần rút lui, chỉ còn lại Chúa Giêsu và người phụ nữ. Khi những lời tố cáo ồn ào đã lắng xuống, chỉ còn lại một bên là tội nhân đáng thương, một bên là lòng thương xót của Thiên Chúa. Những người trước đó vài phút còn dương dương tự đắc, nay thấy hổ thẹn và rút lui. Lòng thương xót đã chiến thắng. Người phụ nữ đã thoát chết. Chị được phục hồi và trước mắt chị vẫn có một tương lai để làm lại cuộc đời. Lòng nhân từ của Chúa đã cứu sống chị. Những người tố cáo không còn có lý do để bắt bẻ Chúa. Họ cũng không hằn học coi khinh một người đã phạm tội, vì họ nhìn lại chính bản thân mình và nhận ra thân phận tội lỗi của họ. Chúa Giêsu được tác giả Tin Mừng trình bày như một vị tôn sư khôn ngoan, đầy lòng nhân hậu.

Giữa cuộc sống đầy hận thù ghen ghét, Thiên Chúa sẽ can thiệp và thể hiện tình yêu thương. Tình yêu thương ấy phát xuất từ lòng bao dung của Thiên Chúa, Đấng sẵn sàng tha thứ cho mọi tội nhân. Ngài quên quá khứ đen tối của con người, mở ra trước mặt họ một con đường tương lai. Hoang mạc khô cằn sẽ vọt lên dòng suối mát, làm nước uống cho dân được tuyển chọn (Bài đọc I). Tình thương của Chúa sẽ như đại dương, tẩy sạch mọi tội lỗi của con người.

Cuộc sống hôm nay vẫn đầy rẫy những kinh sư và biệt phái. Đó không phải là ông A, ông B, mà là chính chúng ta. Bởi lẽ rất nhiều lần chúng ta đóng vai trò của những người này, khi chúng ta phê phán người khác. Phê bình chỉ trích người khác là tự đặt mình làm chuẩn mực cho lối sống và cách ứng xử. Người hay phê bình người khác cho mình là hoàn hảo, và áp đặt người khác phải có lối suy nghĩ như mình, lý luận như mình và hành xử như mình. Những đòi buộc ấy là vô lý và chủ quan, nhưng tiếc thay, nó vẫn tồn tại trong cuộc sống của chúng ta.

Khi tuyên bố: “Ai trong các ông sạch tội, cứ việc lấy đã mà ném trước đi!”, Chúa Giêsu nhắc bảo chúng ta hãy nhìn lại mình, trước khi kết án phê bình người khác. Bởi lẽ trên trần gian, không ai là hoàn thiện. Trong thời đại bùng nổ thông tin và kỹ thuật hiện đại hôm nay, người ta lạm dụng các trang mạng xã hội để vu khống, lăng mạ và kết án người khác một cách tàn bạo. Những “anh hùng bàn phím” là những người giấu mặt. Họ tự do phát biểu, vội vàng kết án và suy diễn theo cái nhìn chủ quan của mình. Đây chính là những “viên đá oan nghiệt” của thời hiện đại. Những viên đá này đang hủy hoại mối tương quan con người với nhau một cách tàn bạo, tạo nên những khoảng cách, thậm chí những mối oán thù và bạo lực. Câu chuyện người phụ nữ ngoại tình được đọc trong Chúa nhật hôm nay, khi chúng ta đã đi gần hết chặng đường của Mùa Chay, như lời mời gọi chúng ta hãy nhìn lại mình. Có thể chúng ta đang là những kinh sư và biệt phái, chuyên săm soi và kết án người khác mà không nhận ra tội lỗi của mình để ăn năn sám hối.

“Con hãy về đi và từ nay đừng phạm tội nữa”. Chúa Giêsu không bao che cho kẻ có tội. Người cứu thoát họ khỏi mối nguy hiểm của đám đông đang hằm hằm giận dữ, đồng thời khuyên họ hãy đoạn tuyệt với tội lỗi để xứng đáng đón nhận lòng thương xót của Chúa và sự cảm thông của anh chị em mình.

Người tin vào Chúa sẽ từng bước trưởng thành để thuộc về Chúa Kitô hoàn toàn. Thánh Phaolô đã dùng cách nói “được Chúa Kitô chiếm đoạt” để diễn tả sự biến đổi của người tín hữu, trở nên đồng hình đồng dạng với Chúa Giêsu. Quả vậy, đời sống đức tin chính là cuộc chạy đua liên lỉ. Mỗi người phải quên đi mọi sự để chỉ chú tâm về đích, lao mình về phía trước. Nơi đích điểm ấy, có Chúa đang chờ đợi chúng ta (Bài đọc II).

Thiên Chúa không lên án chúng ta. Ngài luôn yêu thương và rộng lượng thứ tha mọi tội lỗi ta đã phạm, miễn là chúng ta thành tâm trở về với Ngài. Đức Thánh Cha Phanxicô đã khẳng định một danh xưng của Thiên Chúa: “Danh Ngài là Thương Xót”.

+TGM Giuse Vũ Văn Thiên