SUY NIỆM 2: CỰC NHỌC VÀ AN ỦI
Trong bài trước, chúng ta đã suy niệm và cầu nguyện về “tình thương của thánh Phaolô dành cho cộng đoàn của ngài”. Hôm nay, chúng ta cùng nhau suy niệm và cầu nguyện về “sự cực nhọc và niềm an ủi của thánh Phaolô”. Qua đó, chúng ta sẽ nhận ra rõ ràng và cụ thể hơn tình thương dành cho cộng đoàn của ngài. Đồng thời, qua đó, chúng ta cũng nhìn lại chính mình, nhìn lại tình thương chúng ta dành cho cộng đoàn giáo xứ mà chúng ta đang là mục tử qua những mệt nhọc và an ủi đã in sâu vào tâm trí, vào lòng chúng ta.
Trước hết, chúng ta chăm chú lắng nghe lời Thánh tông đồ nói với cộng đoàn Côrintô trong thư thứ hai:
“… Chúc tụng Thiên Chúa là Thân Phụ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Người là Cha giàu lòng từ bi lân ái, và là Thiên Chúa hằng sẵn sàng nâng đỡ ủi an. Người luôn nâng đỡ ủi an chúng ta trong mọi cơn gian nan thử thách, để sau khi đã được Thiên Chúa nâng đỡ, chính chúng ta cũng biết an ủi những ai lâm cảnh gian nan khốn khó. Vì cũng như chúng ta chia sẻ muôn vàn nỗi khổ đau của Đức Kitô, thì nhờ Người, chúng ta cũng được chứa chan niềm an ủi. Chúng tôi có phải chịu gian nan, thì đó là để anh em được an ủi và được cứu độ. Chúng tôi có được an ủi, thì cũng là để anh em được an ủi, khiến anh em có sức kiên trì chịu đựng cùng những nỗi thống khổ mà chính chúng tôi phải chịu. Chúng tôi lấy làm an tâm về anh em, vì biết rằng anh em thông phần thống khổ với chúng tôi thế nào, thì cũng sẽ được thông phần an ủi như vậy.
Thật thế, thưa anh em, chúng tôi không muốn để anh em chẳng hay biết gì về nỗi gian truân chúng tôi đã gặp bên Asia: chúng tôi đã phải chịu đựng quá mức, quá sức chúng tôi, đến nỗi chúng tôi không còn hy vọng sống nổi. Nhưng chúng tôi đã mang án tử nơi chính bản thân rồi, để chúng tôi không tin tưởng vào chính mình, mà vào Thiên Chúa, Đấng làm cho kẻ chết trỗi dậy. Chính Người đã cứu và sẽ còn cứu chúng tôi khỏi một cái chết như thế. Người là Đấng chúng tôi trông cậy, Người sẽ còn cứu chúng tôi nữa. Còn anh em, hãy lấy lời cầu nguyện mà trợ giúp chúng tôi. Như vậy, Thiên Chúa sẽ ban ơn cho chúng tôi nhờ lời cầu thay nguyện giúp của nhiều người; và do đó, nhiều người sẽ cảm tạ Thiên Chúa vì Người đã thương chúng tôi” (2Cr 1,3-11).
I. GIẢI THÍCH BẢN VĂN
Cách chung, Thư 2 Côrintô cho biết Thánh Phaolô đã trải qua 3 thử thách nghiệt ngã sau đây:
1. Thử thách thứ nhất: thánh nhân thấy mình bị đại đa số đồng bào do thái loại trừ
Khởi đầu sứ vụ thánh Phaolô nghĩ rằng mình có sứ vụ loan báo Tin mừng cho đồng bào của mình và cho rằng dù có khó khăn, thì rồi anh em đồng bào Do Thái cũng sẽ đón nhận Tin mừng. Nhưng thánh nhân đã hoàn toàn thất bại. Ảo tưởng hoàn toàn bị tan vỡ. Đó là nỗi thất vọng lớn đầu tiên trong sứ vụ của ngài
2. Thử thách thứ hai: những chống đối xuất phát từ nội bộ, từ chính cộng đoàn mà ngài rao giảng và thành lập
Thánh Phaolô đã mong mỏi những cộng đoàn đoàn kết một lòng một ý, sống tình nghĩa huynh đệ chân thành, hoà hợp và yêu thương, với lòng nhiệt huyết sục sôi. Nhưng rồi, những mong ước đó lại biến thành một kinh nghiệm chua chát, cay đắng: các cộng đoàn thay vì hợp nhất, một lòng, một ý lại là những cộng đoàn bị xâu xé vì những bất đồng. Sự chia rẽ không chỉ ngay trong cộng đoàn mà còn giữa cộng đoàn với chính cá nhân ngài. Hơn nữa, đây không phải là những cộng đoàn đông đảo, lớn rộng, mà chỉ là những cộng đoàn ít người, nhỏ bé.
3. Thử thách thứ ba: thử thách này thuộc nội tâm của chính thánh Phaolô
Đây là những thử thách bên trong mà có lúc ngài đề cập đến cách kín đáo, có khi lại rõ ràng công khai. Khó mà biết được cụ thể những thử thách nội tâm đó là gì.
Từ những thử thách nghiệt ngã đó, những lời Thánh Phaolô chúng ta vừa nghe có ý nghĩa gì?
Sự an ủi phát sinh từ chính giữa những đau khổ
Thường trong đời sống con người, chúng ta nói đến niềm vui và nỗi buồn; đồng thời, chúng ta tìm kiếm sự quân bình giữa hai kinh nghiệm này. Không thể có niềm vui tràn đầy luôn mãi, mà cũng không thể có nỗi buồn da diết kéo dài vô tận.
Đối với Thánh Phaolô thì khác. Ngài không tìm kiếm sự quân bình giữa niềm vui và nỗi buồn trong sứ vụ tông đồ, mà là sống niềm an ủi giữa muôn vàn thử thách, khổ đau. Không phải niềm vui và nỗi buồn làm nên cuộc đời chúng ta mà là những đau khổ và niềm an ủi phát sinh từ chính những đau khổ, những gian nan, thử thách xảy đến trong cuộc đời.
Câu 3 và 4 của chương I cho thấy rõ điều đó: “Chúc tụng Thiên Chúa là Thân Phụ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Người là Cha giàu lòng từ bi lân ái, và là Thiên Chúa hằng sẵn sàng nâng đỡ ủi an. Người luôn nâng đỡ ủi an chúng ta trong mọi cơn gian nan thử thách…” Đây không đơn giản là niềm vui bình thường, nhưng là sự an ủi giữa lòng những thử thách, gian nan đang sống.
Câu 5 sau đó giúp hiểu rõ hơn nữa tương quan giữa gian nan và an ủi: “Vì cũng như chúng ta chia sẻ muôn vàn nỗi khổ đau của Đức Kitô, thì nhờ Người, chúng ta cũng được chứa chan niềm an ủi.”
Đây không còn là những gian nan, đau khổ của Thánh Phaolô nữa mà là những gian nan, đau khổ của chính Đức Kitô, và như vậy, chúng ta hiểu rằng thánh Tông đồ không sống những gian nan, đau khổ đơn độc, như thuộc về riêng mình, nhưng như những gian nan, đau khổ của Đức Kitô trong bản thân mình, bởi vì chúng đi lìền với sứ vụ mà Chúa đã trao phó cho ngài; và ngài sống trong Đức Kitô, hiệp thông cùng một đời sống với Chúa. Ngài gọi đó là những đau khổ của chính Đức Kitô vì ngài hiến thân trọn vẹn cho sứ vụ bởi tình yêu dành cho Chúa.
II. SUY NIỆM LỜI CHÚA
Bây giờ chúng ta cùng suy niệm các câu 3,4,5.
1. Gian nan, thử thách gắn liền với cuộc đời và sứ vụ của Thánh Phaolô
Câu hỏi đặt ra ở đây là: Để cảm nhận được niềm an ủi phát xuất từ chính những đau khổ thì tương quan giữa chúng là gì?
Điều đó muốn nói rằng niềm an ủi phát sinh ngay khi chúng ta lâm vào cơn thử thách, ngay trong cơn thử thách; như vậy, nó không phải là một sự thêm vào, hay một bù trừ nhỏ bé cho những cơn thử thách, giống như niềm vui đến sau những đau khổ đã chịu như một bù trừ cho chúng ta.
Chúng ta có thể chạm trán với những thử thách thể lý, tâm lý, nhưng không phải luôn luôn là những thử thách có tính hiện sinh, nghĩa là chúng gắn liền với cuộc đời và sứ vụ của chúng ta. Điều này có nghĩa là gì? Có thể giải thích rõ hơn như sau:
Chúng ta gặp muôn vàn thử thách trong sứ vụ: mệt nhọc thể lý, căng thẳng, tâm trạng bực bội, chán ngán với những công việc phục vụ quen thuộc hàng ngày, những giờ phút xung đột, mâu thuẫn, ác cảm khiến chúng ta chán ghét người khác, coi thường hoàn cảnh, né tránh những biến cố xảy đến. Chúng ta có thể lâm vào những tình trạng trên cách thể lý, tâm lý, nhưng chưa chắc đã có tính hiện sinh nếu chúng ta không dám nhìn trực diện vào chúng, nếu chúng ta chối bỏ chúng, phớt lờ chúng, gạt chúng sang một bên, có thể là do sợ hãi không dám đương đầu với chúng. Nói cách khác, chúng ta coi những thử thách đó như một hiện tượng bên ngoài, không thực sự gắn liền với cuộc sống thiết thân của ta, chúng không có chỗ trong cuộc sống đó, và do đó, chúng sẽ bị giữ lại trong vô thức. Khi làm như vậy, chúng ta như đang tự gây mê về tâm lý.
Hành động như trên, chúng ta ngăn cản chính mình nội tâm hoá những thử thách, không hội nhập chúng vào con đường sứ vụ của mình, và hậu quả là chúng ta không thể biến đổi chúng thành an ủi.
Có thể nói, chỉ khi chịu đựng thử thách, đau khổ như thử thách, đau khổ của Đức Kitô, chúng ta mới tìm được sức mạnh và sự an ủi của Người để chịu đựng và vượt qua thử thách, đau khổ. Thánh Tông đồ Phaolô đã là một người như vậy. Câu 4 và 5 trong thư thứ hai gởi tín hữu Côrintô cho thấy điều đó: những đau khổ của Đức Kitô mà chúng ta chịu đựng nơi mình chính là nguồn an ủi cho chúng ta.
Câu hỏi: Trong đời sống tông đồ, mục vụ của tôi, tôi đã trải qua những thử thách, đau khổ nào? Và đã được an ủi ra sao?
2. An ủi của người tông đồ là vì người khác
Câu 6 và 7 của chương I nhấn mạnh rằng niềm an ủi là vì lợi ích của người khác.
Sự an ủi của người tông đồ, rất quan trọng, và là công việc của Chúa Thánh Thần thực hiện nơi người đó; sự an ủi đó không dành cho người tông đồ giống như niềm vui đến để bù trừ cho những thử thách, đau khổ đã chịu. Sự an ủi của người tông đồ là để cho người khác.
“Chúng tôi có phải chịu gian nan, thì đó là để anh em được an ủi và được cứu độ. Chúng tôi có được an ủi, thì cũng là để anh em được an ủi...” (câu 6).
Có lẽ chúng ta thấy hổ thẹn khi đọc câu 7 của Thánh Phaolô: “Chúng tôi lấy làm an tâm về anh em, vì biết rằng anh em thông phần thống khổ với chúng tôi thế nào, thì cũng sẽ được thông phần an ủi như vậy.”
Khi đọc câu này có thể chúng ta nghĩ đến những cuộc gặp gỡ làm chúng ta chán nản, đôi khi thất vọng vì thấy những người tham dự chỉ tham dự cho có, chỉ nghe cho có, chỉ thảo luận cho có; không cởi mở, không đón nhận, thiếu sức sống nơi những người hầu như khép kín vào chính mình, và kết quả là đâu vẫn hoàn đó, không có thay đổi nào, biến đổi nào. Vì thế, nhiều khi chúng ta nghĩ thôi mình soạn bài, mình để hết tâm huyết vào buổi gặp gỡ, trao đổi thì kết quả vẫn vậy; có lẽ mình chẳng thể làm gì hơn được nữa, nên đâm ra nản chí, thất vọng, không còn muốn nói, muốn gặp gỡ nữa.
Giờ đây, đọc lại những lời của Thánh Phaolô, chúng ta thấy mình không thể nói cách tin tưởng như ngài: “Chúng tôi lấy làm an tâm về anh em, vì biết rằng anh em thông phần thống khổ với chúng tôi thế nào, thì cũng sẽ được thông phần an ủi như vậy.” Đúng là rất cần một cái nhìn đức tin mạnh mẽ để xem những yếu đuối, những vô năng của cộng đoàn như: khép kín, chia rẽ, thành kiến… là những thử thách, đau khổ… và rồi chúng sẽ đem đến chiến thắng. Làm sao để niềm hi vọng của chúng ta vào cộng đoàn luôn vững vàng bởi vì chúng ta xác tín rằng những người trong cộng đoàn cũng tham dự vào những thử thách, đau khổ và rồi cũng tham dự vào sự an ủi như chúng ta.
Tất cả chúng ta đều cần đọc kỹ và suy gẫm câu trên của Thánh Phaolô để rồi có thể diễn tả như ngài.
Câu hỏi: Niềm an ủi chúng ta đã lãnh nhận có biến đổi chúng ta thành những người biết khích lệ, an ủi người khác, hoặc cộng đoàn không? Chúng ta có thể nói lên kinh nghiệm đó như Thánh Phaolô không
3. Thử thách chết người trong tin tưởng tuyệt đối vào Đức Kitô phục sinh
Các câu 8 và 9 có thể đặt đầu đề là “thử thách chết người”: “Thật thế, thưa anh em, chúng tôi không muốn để anh em chẳng hay biết gì về nỗi gian truân chúng tôi đã gặp bên Asia: chúng tôi đã phải chịu đựng quá mức, quá sức chúng tôi, đến nỗi chúng tôi không còn hy vọng sống nổi.”
Ở đây, Thánh Phaolô thú nhận với chúng ta rằng ngài không đủ sức mạnh; trong khi, ở những chỗ khác trong thư, những sức mạnh đó lại xuất hiện rất rõ ràng và toả sáng.
Như đã nói ở trên, trong thư này, Thánh Phaolô diễn tả sự tin tưởng lạ lùng vào đặc sủng cá nhân của ngài; dù vậy, ở đây ngài phải thú nhận rằng những đau khổ xảy đến cho ngài ở Asia (rất có thể là những đau khổ do bách hại, cay đắng, thất vọng sâu xa đến từ chính cộng đoàn, đó là những giờ phút mà sức mạnh tâm lý suy giảm trầm trọng) đã làm ngài phải chịu đựng quá mức, quá sức…
Đôi khi điều này cũng xảy đến với chúng ta khi chúng ta gặp những thử thách quá sức chịu đựng của mình. Nhưng nếu suy nghĩ cẩn thận, sâu sát, chúng ta sẽ thấy rằng Chúa còn gìn giữ chúng ta khỏi chịu điều tệ hại nhất.
Nhưng nếu điều xảy đến làm chúng ta phải thốt lên như Thánh Phaolô: “Chúng tôi đã phải chịu đựng quá mức, quá sức chúng tôi, đến nỗi chúng tôi không còn hy vọng sống nổi.” Đối với ngài, lúc này, dường như chẳng còn gì nữa. Tất cả đã kết thúc. Tuy vậy, Thánh tông đồ vẫn tin tưởng nói tiếp: “Nhưng chúng tôi đã mang án tử nơi chính bản thân rồi, để chúng tôi không tin tưởng vào chính mình, mà vào Thiên Chúa, Đấng làm cho kẻ chết trỗi dậy” (câu 9). Chúng ta thấy Mầu nhiệm Phục sinh không bao giờ biến mất khỏi đôi mắt của Thánh Phaolô; Có Thiên Chúa là Đấng làm cho kẻ chết sống lại sẽ giải thoát chúng ta khỏi tình thế không lối thoát, khỏi con đường cùng.
Cũng như Thánh Phaolô, đặc sủng tông đồ này được ban cho chúng ta qua việc đặt tay theo truyền thống của Giáo hội. Vì thế, chúng ta phải suy đi gẫm lại không ngừng những câu của Thánh Phaolô trên đây, dưới cái nhìn của Thiên Chúa để vượt qua những gian nan, thử thách, đau khổ của sứ vụ tông đồ Chúa trao: Lạy Chúa, Chúa đã trao cho con sứ vụ tông đồ, điều đó có ý nghĩa gì với con?
4. Một tương quan đầy tràn tình người
Câu 10 và 11 nói về sự tham dự của cộng đoàn. Thánh Phaolô nói: tôi thú nhận rằng nếu tôi có thể vượt qua được những giờ phút cực kỳ khó khăn, đó cũng là nhờ anh em, nhờ lời cầu nguyện của anh em, xin tiếp tục cầu nguyện cho tôi và tạ ơn Thiên Chúa vì tôi. Suy nghĩ về tương quan của Thánh Phaolô và cộng đoàn, chúng ta hãy tự hỏi: có bao giờ tôi đã sống mối tương quan như vậy với cộng đoàn của tôi? Có bao giờ tôi dám can đảm nói rằng: xin cầu nguyện cho tôi vì tôi đã lâm vào một hoàn cảnh vô cùng nặng nề, khó khăn và chính nhờ sự hiện diện của anh em, nhờ lời cầu nguyện của anh em mà tôi đã vượt qua được.
Chúng ta ai cũng biết, khi thân xác đau đớn cùng cực, khi cái chết đã gần kề, cộng đoàn sẽ có mặt ngay lập tức và các hội đoàn, các nhóm dễ dàng hoà giải với vị mục tử đang đau đớn, hấp hối, không hi vọng chữa khỏi. Hoàn cảnh đau khổ, chết chóc đó đã giúp biến đổi lòng người và tương quan giữa họ được hàn gắn.
Điều đó thường rất đúng. Nói như thế, không có nghĩa là chúng ta mong muốn vị mục tử của chúng ta đau ốm, bệnh tật nặng nề. Nhưng ở đây, chỉ muốn nói tương quan đích thực, mật thiết, tin tưởng giữa cộng đoàn của Thánh Phaolô với ngài là điều có thực, rất đáng cho chúng ta suy nghĩ trong thinh lặng, trước mặt Chúa và hỏi Chúa rằng: “Lạy Chúa, trong cuộc đời phục vụ của người mục tử, con đã trải qua những thử thách như Thánh Phaolô chưa? Và con đã vượt qua những thử thách đó thế nào? Con có được mối tương quan đích thực, mật thiết, tin tưởng với cộng đoàn giáo xứ mà con phục vụ như ngài không?”
Lạy Chúa, xin ban cho con ơn an ủi của Chúa Thánh Thần.
Tác giả: Linh mục Mỹ Sơn
Nguồn: giaophanlongxuyen.org
