BÀI GIẢNG LỜI CHÚA

LỄ PHONG CHỨC GIÁM MỤC PHÓ QUI NHƠN 16/6/2026

(Ed 34,11-16; 1Pr 5,1-4; Lc 12,35-48)

Đức Giám mục Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản

Trọng kính quý Đấng bậc và toàn thể cộng đoàn phụng vụ thân mến,

Miền truyền giáo Kontum được Thánh Giám mục Cuénot Thể, Giám mục Giáo phận Đông Đàng Trong (Qui Nhơn) thiết lập vào nửa đầu thế kỷ 19. Vào ngày 18/01/1932, Tòa Thánh đã công bố quyết định thành lập giáo phận truyền giáo đại diện Tông tòa Kontum, bao gồm vùng bắc Kontum, Gialai, và Daklak, tách từ giáo phận Qui Nhơn. Ngày 22/6/1967, Đức Thánh cha Phaolo VI thiết lập Giáo phận Ban Mê Thuột, gồm tỉnh Daklak của Giáo phận Kontum và 2 tỉnh Quảng Đức, Phước Long của Giáo phận Đà Lạt. Vì thế, xét về phả hệ, Giáo phận Ban Mê Thuột được coi như là con của giáo phận Kontum và Đà Lạt, và là cháu ngoại của Giáo phận Qui Nhơn. Ngày 21/02/2009, một người con của giáo phận Qui Nhơn được bổ nhiệm làm giám mục Ban Mê Thuột, và ngày 11/4/2026, một người con của giáo phận Ban Mê Thuột được bổ nhiệm về làm Giám mục Phó của giáo phận Qui Nhơn.

Nhìn qua mối liên hệ giữa hai giáo phận như thế, chúng ta mới có thể hiểu được tâm tình của Đức Cha tân cử Gioan Baotixita, khi được Đức Thánh cha Lêô 14 bổ nhiệm về làm Giám mục phó Qui Nhơn, ngài chọn khẩu hiệu cho đời Giám mục của mình: “CON LÀ TÔI TỚ CỦA CHÚA”.

Câu khẩu hiệu này nhắc chúng ta nhớ đến hình ảnh của Mẹ Maria, sau khi nghe lời thiên thần nói về quyền năng của Chúa Thánh Thần can thiệp trong việc mang thai Con Thiên Chúa, nhất là câu: “Vì đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được”, nên Mẹ đã vội vã thưa lên: “Vâng, tôi đây là tôi tớ Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói”.

Tuy nhiên, trong tâm trạng của Đức Giám mục tân cử Gioan Baotixita, hiểu rằng lời thưa xin vâng chỉ là điểm khởi đầu cho cuộc hành trình của người mục tử, nên ngài vẫn cảm thấy ngần ngại vì được sai về làm việc trong một giáo phận, vừa có bề dày lịch sử truyền giáo, với những đấng bậc và nhân tài đáng kính, vừa là quê hương của những nhân vật văn võ song toàn, nên ngài muốn về phục vụ cộng đoàn dân Chúa trong Giáo phận Qui Nhơn như một người đầy tớ, vừa khiêm tốn phục vụ đoàn chiên theo lời mời gọi của Chủ, vừa tỉnh thức để hướng dẫn dân Chúa trên con đường hiệp hành để loan báo Tin mừng.

Chúng ta hãy nghe Đức Cha tân cử chia sẻ trong một bài suy niệm về người tôi tớ: “Chúa dùng hình ảnh ‘tôi tớ’ để dạy chúng ta về về cách sống trong tương quan với Ngài là ‘Chủ’. Đầy tớ là người lệ thuộc vào ông chủ, hiện hữu để làm những điều ông chủ muốn. Trở thành tôi tớ của Chúa có nghĩa là chấp nhận để Chúa làm chủ tâm hồn và cuộc sống của chúng ta, dẫn lối chúng ta, để Chúa sử dụng chúng ta cho chương trình của Ngài. Đây là thái độ mà Mẹ Maria đã sống và đã nêu gương cho chúng ta như Mẹ nói với thiên thần trong biến cố truyền tin: “Này tôi là tôi tớ của Chúa. Xin hãy thực hiện nơi tôi điều thiên thần nói”.

Và như người đầy tớ tỉnh thức, trung tín, thì phải có những thái độ sẵn sàng như: thắt sẵn dây lưng, giữ cho ngọn đèn luôn cháy sáng, trung thành đợi chủ về. Không những thế, còn phải sống như người quản lý khôn ngoan và trung tín, để phân phát lương thực đúng giờ.

Và ngài kết luận bài suy niệm: “Vai trò mục tử - quản lý đòi chúng ta để tâm quan sát bằng ánh mắt yêu thương để có thể thấu hiểu những công việc cụ thể mà các anh chị em trong cộng đoàn, những thuận lợi, những khó khăn mà đôi khi họ không thể nói ra, những thao thức và chờ đợi của họ nơi chúng ta và nơi cộng đoàn. Nếu chúng ta không có cái nhìn yêu thương, và không dành thời gian để quan sát, đồng hành, lắng nghe những tâm tư của anh chị em để phân định, chúng ta sẽ không thấy được hết những nỗ lực của họ. Chúng ta sẽ không hiểu được họ, và nếu có hiểu thì cũng chỉ hiểu theo suy nghĩ và cái nhìn chủ quan của mình. Lúc đó sẽ có một khoảng cách vô hình giữa chúng ta với họ, khiến chúng ta khó cảm thông”.

Anh chị em thân mến,

Qua những suy tư của Đức Cha tân cử về hình ảnh của người tôi tớ, chúng ta có thể hiểu được lựa chọn căn bản của ngài trong cuộc đời mục tử: Giám mục không phải là mục tử thay thế Thiên Chúa, nhưng là người tham dự vào chính trái tim mục tử của Thiên Chúa. Và khi biết mình chỉ là khí cụ, thì giám mục sẽ biết đi tìm con chiên lạc, biết cúi xuống băng bó những vết thương, biết kiên nhẫn với những yếu đuối của đoàn chiên. Bởi vì chính Thiên Chúa đã làm với mình như thế.

Hơn nữa, về với Giáo phận Qui Nhơn, ngài còn sống và làm việc với linh mục đoàn, với các cộng đoàn dòng tu, với các phong trào công giáo tiến hành, với các cộng đoàn dân Chúa, nên ngài hiểu được lời của Thánh Phêrô khuyên nhủ: “Anh em hãy chăn dắt đoàn chiên mà Thiên Chúa đã trao phó cho anh em: lo lắng cho họ không phải vì miễn cưỡng; nhưng hoàn toàn tự nguyện như Thiên Chúa muốn, không phải vì ham hố lợi lộc thấp hèn, nhưng vì lòng nhiệt thành tận tụy”.

Xin mọi thành phần dân Chúa trong Giáo phận đón nhận Đức Cha tân cử Gioan Baotixita Nguyễn Quốc Hưng, không phải như một người đến từ Giáo phận Ban Mê Thuột, nhưng như một người cháu, như hoa trái mà cây Giáo phận Qui Nhơn đã sinh ra, vun trồng, nuôi dưỡng, và giờ đây trở về với mảnh đất nguồn cội của mình, để tiếp tục học hỏi sự khôn ngoan của tiên tổ qua các bậc đàn anh, và phục vụ dân Chúa như một người quản lý trung thành, tỉnh thức.

Kính thưa Đức Cha tân cử,

Nhìn lại lịch sử đón nhận Tin mừng và truyền giáo của Giáo phận Qui Nhơn, chúng ta không thể quên được công lao của các nhà truyền giáo đầu tiên đã cố gắng tạo ra bộ chữ viết mới, thuận tiện cho việc học tập và trình bày Tin mừng của Chúa Giêsu. Rồi đến những nỗ lực của Đức cha Cuénot Thể và các thừa sai, trong nỗ lực mở rộng công cuộc loan báo Tin mừng trên vùng Tây nguyên. Và một cộng đoàn dân Chúa phải đối diện với bao nhiêu cuộc bách hại, qua nhiều thời kỳ, nhưng vẫn luôn kiên trì giữ vững đức tin một cách tuyệt vời. Qui Nhơn, vùng đất mở ra cho con người những ý tưởng sáng tạo, khám phá, cho công cuộc loan báo Tin mừng.

Ước mong với những cố gắng và tài năng của Đức Cha, người say mê học hỏi Lời Chúa và từ đó rút ra những bài học cụ thể để đưa Lời vào trong đời sống thường ngày của người Kitô hữu, Đức Cha sẽ giúp cho linh mục đoàn và cộng đoàn dân Chúa tiếp tục phát huy những điều tốt đẹp mà cha ông chúng con đã gầy dựng nên. Ước mong với kinh nghiệm của những tháng ngày miệt mài nghiên cứu bản văn của Tin mừng Gioan và Marco, Đức Cha sẽ có dịp khám phá đời sống đức tin tuyệt vời của cộng đoàn dân Chúa trên mảnh đất này, và cùng với dân Chúa sống tinh thần hiệp hành để loan báo Tin mừng, như những vần thơ chúc mừng của Cha Tổng Đại Diện Giáo phận Qui Nhơn:

“Nước sâu, thuyền bé lênh đênh...

Lệnh Thầy đã quyết, bấp bênh... vẫn chèo

Thân tôi tớ, phận bọt bèo...

Qui Nhơn Mẹ... dẫu đơn nghèo... xin vâng!”

Xin Chúa chúc lành cho Đức Cha và toàn thể Giáo phận, để Đức Cha luôn cảm nghiệm được niềm vui của người mục tử: thuộc về Chúa và thuộc về dân Ngài.

Nguồn: gpquinhon.org